Microdermabrasion tác động lên bề mặt da như thế nào?

Vì vậy, hai ý “làm sạch” và “tái tạo” cần được hiểu khác nhau. Làm sạch chủ yếu là loại bỏ vật chất sừng hóa và tế bào chết trên bề mặt. Tái tạo là hệ quả của việc thay đổi có kiểm soát lớp sừng và kích hoạt quá trình phục hồi sau đó; nó không có nghĩa toàn bộ biểu bì hay lớp bì bị lấy bỏ và hình thành lại ngay sau một lần thực hiện.

Microdermabrasion mài mòn lớp sừng bằng cơ chế nào?

Ở hệ thống dùng tinh thể, các hạt mài được đưa tới bề mặt da với lưu lượng kiểm soát, tạo ma sát để tách bớt corneocyte – những tế bào sừng đã biệt hóa ở lớp ngoài cùng. Ở hệ thống đầu kim cương, bề mặt có tính mài mòn của đầu điều trị đảm nhiệm vai trò tương tự. Lực hút hỗ trợ đưa da tiếp xúc với đầu máy và thu vật chất đã bong khỏi bề mặt.

Mức độ loại bỏ lớp sừng không đơn thuần phụ thuộc vào việc “hút mạnh”. Tài liệu chuyên môn về kỹ thuật microdermabrasion cho thấy lượng stratum corneum bị loại bỏ liên quan đáng kể đến mức mài mòn, lưu lượng tinh thể và thời gian da tiếp xúc với thiết bị; vai trò của áp lực chân không đối với lượng lớp sừng bị loại bỏ có thể nhỏ hơn các yếu tố này.

Do đó, microdermabrasion là một dạng exfoliation cơ học có kiểm soát, khác với việc chỉ rửa sạch dầu hoặc bụi bẩn. Nó trực tiếp làm giảm một phần lớp tế bào sừng đã tích tụ trên bề mặt, khiến bề mặt sau điều trị có thể trở nên mịn và phản xạ ánh sáng đồng đều hơn.

Lớp sừng thay đổi ra sao sau khi được loại bỏ một phần?

Stratum corneum không đơn thuần là “da chết”. Đây là thành phần quan trọng của hàng rào biểu bì, gồm các corneocyte nằm trong hệ lipid gian bào, giúp hạn chế mất nước và kiểm soát sự thấm của các chất từ môi trường vào da.

Khi microdermabrasion lấy bớt lớp sừng, độ gồ ghề và lượng tế bào sừng bám trên bề mặt giảm xuống. Đây là cơ sở trực tiếp cho cảm giác da mềm và mượt hơn sau thủ thuật. Đồng thời, việc làm mỏng hàng rào ngoài cùng cũng khiến tính thấm của da tạm thời tăng lên.

Điểm này giải thích vì sao microdermabrasion đôi khi được mô tả là giúp sản phẩm bôi thấm dễ hơn. AAD ghi nhận thủ thuật có thể làm tăng khả năng thâm nhập của một số sản phẩm chăm sóc da; tài liệu chuyên môn cũng xác định stratum corneum là hàng rào chính hạn chế nhiều chất đi qua da.

Tuy nhiên, khả năng thấm tăng không đồng nghĩa mọi hoạt chất đều nên được sử dụng mạnh hơn ngay sau điều trị. Hàng rào bảo vệ lúc này cũng đang bị thay đổi, vì vậy nguy cơ kích ứng với sản phẩm không phù hợp có thể tăng.

Hàng rào bảo vệ da phục hồi như thế nào?

Việc lấy bớt stratum corneum gây ra một rối loạn hàng rào có tính tạm thời, thay vì tạo tổn thương sâu giống các phương pháp resurfacing xâm lấn hơn. Điều này có thể đo được bằng transepidermal water loss (TEWL), tức lượng nước thoát qua biểu bì.

Một nghiên cứu split-face trên 28 người sử dụng diamond microdermabrasion ghi nhận TEWL tăng có ý nghĩa ngay sau thủ thuật và vẫn tăng ở mốc 24 giờ; đến ngày thứ hai, chỉ số đã trở lại mức nền. Hydration và ban đỏ tăng ngay sau điều trị nhưng trở về mức ban đầu sớm hơn. Kết quả cho thấy, trong điều kiện nghiên cứu này, hàng rào vùng trán và má phục hồi trong khoảng hai ngày.

Một nghiên cứu khác sử dụng tinh thể aluminum oxide hoặc sodium chloride cũng ghi nhận TEWL tăng sau 24 giờ, cho thấy sự thay đổi hàng rào không chỉ xảy ra với một loại hệ thống microdermabrasion.

Các con số này không nên được hiểu như thời gian hồi phục cố định cho mọi người. Cường độ mài mòn, vùng điều trị và đặc điểm da có thể làm quá trình phục hồi khác nhau. Chính vì hàng rào đang tái lập, dưỡng ẩm và chống nắng sau thủ thuật có ý nghĩa thực tế hơn việc tiếp tục tăng cường tẩy da chết.

“Tái tạo da” xảy ra ở mức nào?

Tác động đầu tiên của microdermabrasion nằm ở bề mặt, nhưng một số nghiên cứu mô học cho thấy sau các đợt điều trị lặp lại có thể xuất hiện thay đổi ở biểu bì và lớp bì. Những thay đổi này phù hợp với một đáp ứng sửa chữa mô mức độ nhẹ, thay vì chỉ đơn giản là sự bong tế bào chết.

Trong một nghiên cứu gồm 38 bệnh nhân được thực hiện tám buổi cách nhau một tuần, mô bệnh học ghi nhận sự phân bố melanosome đều hơn ở nhóm melasma và tăng mật độ, sự sắp xếp có tổ chức của collagen ở một số nhóm được điều trị. Tuy vậy, cải thiện lâm sàng nhìn chung chủ yếu ở mức nhẹ đến trung bình, và thay đổi độ dày biểu bì không có ý nghĩa trong tất cả các nhóm.

Các nghiên cứu mô học khác sau nhiều buổi microdermabrasion cũng quan sát thấy dày biểu bì, thay đổi nhú bì và sự lắng đọng collagen. Một nghiên cứu phân tử với microdermabrasion cường độ mạnh còn phát hiện các dấu hiệu của đáp ứng lành thương và tăng các thành phần liên quan đến procollagen type I và III.

Điều này tạo ra một ranh giới quan trọng: microdermabrasion có thể tạo tín hiệu tái cấu trúc vượt ra ngoài phần lớp sừng bị lấy bỏ, nhưng không nên suy diễn rằng một buổi điều trị nông chắc chắn sẽ tạo mức tăng collagen lớn hoặc hiệu quả trẻ hóa sâu. Các thay đổi mô học phụ thuộc vào thông số điều trị, số lần thực hiện và quần thể nghiên cứu; nhiều nghiên cứu hiện có cũng có quy mô tương đối nhỏ.

Cường độ tác động quyết định hiệu quả bề mặt như thế nào?

Microdermabrasion không phải một mức tác động cố định. Kết quả phụ thuộc vào cách năng lượng cơ học được đưa lên da: độ nhám của đầu điều trị hoặc đặc tính hạt mài, tốc độ di chuyển, thời gian tiếp xúc, số lượt đi qua cùng một vùng và thiết lập của thiết bị đều có thể ảnh hưởng mức abrasion.

Nếu tác động quá nhẹ, chủ yếu chỉ có lớp tế bào sừng rất nông được loại bỏ và hiệu quả nhìn thấy thường giới hạn ở cảm giác mượt hoặc sáng bề mặt. Khi tác động mạnh hơn hoặc được lặp lại thành nhiều buổi, kích thích sửa chữa mô có thể rõ hơn, nhưng phản ứng viêm, đỏ và rối loạn hàng rào cũng tăng theo.

Vì thế không nên đánh giá chất lượng microdermabrasion bằng tiêu chí “càng mạnh càng tốt”. Mục tiêu của chăm sóc bề mặt là tạo lượng tổn thương cơ học vừa đủ cho nhiệm vụ cần đạt, đồng thời vẫn cho phép hàng rào da phục hồi. Đây cũng là lý do những nghiên cứu về tái cấu trúc sâu hơn không thể được áp dụng trực tiếp cho mọi máy, mọi đầu mài hoặc các thiết bị sử dụng tại nhà.

Microdermabrasion làm sạch đến đâu và có giới hạn gì?

Cụm từ “làm sạch sâu” dễ khiến microdermabrasion bị hiểu quá mức. Cơ chế trực tiếp của thủ thuật là loại bỏ lớp sừng và mảnh vụn trên bề mặt, không phải hút sạch mọi chất bã nằm sâu trong nang lông hay xử lý tất cả tổn thương do mụn. AAD cũng lưu ý microdermabrasion không phải phương pháp điều trị sẹo mụn lõm; trong bối cảnh này, nó chủ yếu có thể hỗ trợ cải thiện sự đồng đều của bề mặt hoặc màu da.

Sau thủ thuật, da có thể đỏ, hơi sưng hoặc nhạy cảm hơn trong thời gian ngắn. AAD khuyến nghị dưỡng ẩm và bảo vệ da khỏi ánh nắng; một số người có thể gặp cảm giác châm chích, bỏng rát hoặc tăng nhạy cảm với ánh sáng. Người có tổn thương da đang thay đổi bất thường, dễ tạo sẹo hoặc một số tình trạng da và tiền sử điều trị nhất định cần được đánh giá trước khi thực hiện.

Về mặt chăm sóc bề mặt, ý nghĩa thực tế của microdermabrasion nằm ở ba bước liên tiếp: mài bớt lớp sừng → làm thay đổi tạm thời hàng rào và đặc tính bề mặt → để da phục hồi và tái cấu trúc. Tác dụng đầu tiên xảy ra ngay trên stratum corneum; những thay đổi sâu hơn chỉ nên được xem là đáp ứng thứ phát và phụ thuộc điều kiện điều trị.

Microdermabrasion làm sạch bề mặt da bằng mài mòn cơ học có kiểm soát, chủ yếu lấy bớt stratum corneum chứ không bóc sâu toàn bộ biểu bì. Việc này làm bề mặt bớt tích tụ tế bào sừng và tạm thời tăng tính thấm của hàng rào da. Sau đó, quá trình phục hồi hàng rào và đáp ứng sửa chữa mô tạo nên phần “tái tạo” của thủ thuật.

Vì vậy, hiệu quả của microdermabrasion hợp lý nhất khi được hiểu là resurfacing nông có kiểm soát: tác động trực tiếp mạnh nhất nằm ở bề mặt, còn những thay đổi về biểu bì, collagen hoặc cấu trúc sâu hơn phụ thuộc cường độ và liệu trình lặp lại. Điều này cũng giải thích tại sao chăm sóc phục hồi hàng rào và chống nắng sau điều trị là một phần của cơ chế chăm sóc da, chứ không chỉ là bước phụ sau thủ thuật.