Apple Health tổng hợp dữ liệu sức khỏe cá nhân thế nào?

Nhờ mô hình này, dữ liệu do nhiều nguồn tạo ra không nhất thiết bị cô lập trong từng ứng dụng riêng. Apple Health có thể tập hợp chúng theo cùng một hệ thống dữ liệu, giữ thông tin về nguồn tạo dữ liệu và áp dụng cơ chế ưu tiên khi nhiều nguồn cùng đóng góp cho một loại chỉ số. Vì vậy, vai trò quan trọng nhất của Apple Health là tạo một lớp tổ chức chung giữa nguồn dữ liệu, loại dữ liệu, quyền truy cập và cách dữ liệu được sử dụng để hiển thị hoặc tính toán.

Apple Health đóng vai trò trung tâm thay vì tự tạo ra mọi dữ liệu sức khỏe

Một điểm dễ nhầm là coi Apple Health như thiết bị đo sức khỏe. Trên thực tế, dữ liệu trong hệ thống có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau.

iPhone có thể tự ghi nhận một số dữ liệu như số bước và quãng đường đi bộ hoặc chạy. Khi Apple Watch được ghép đôi, đồng hồ có thể đóng góp thêm dữ liệu hoạt động, nhịp tim và những loại dữ liệu mà phần cứng, tính năng tương ứng hỗ trợ. Người dùng còn có thể bổ sung dữ liệu thủ công, trong khi ứng dụng và thiết bị Bluetooth tương thích có thể ghi dữ liệu vào hệ thống khi được cấp quyền.

Apple cũng mô tả ứng dụng Sức khỏe là nơi có thể hợp nhất dữ liệu từ iPhone, iPad, Apple Watch, các thiết bị khác, ứng dụng và một số nguồn hồ sơ sức khỏe, tùy tính năng và khu vực.

Điều đó tạo ra sự phân vai rõ ràng: thiết bị hoặc ứng dụng tạo dữ liệu; HealthKit lưu trữ và cung cấp cơ chế truy cập; ứng dụng Sức khỏe tổ chức và trình bày dữ liệu cho người dùng. Một chỉ số xuất hiện trong Apple Health vì thế không mặc nhiên có nghĩa Apple Health đã trực tiếp đo chỉ số đó.

Dữ liệu từ ứng dụng và thiết bị được đưa vào cùng một mô hình HealthKit

HealthKit chuẩn hóa dữ liệu theo các kiểu dữ liệu xác định trước. Ví dụ, dữ liệu có thể thuộc nhóm đại lượng đo được, danh mục trạng thái hoặc các cấu trúc phức tạp hơn. Apple nêu các ví dụ như lượng năng lượng tiêu thụ, phân tích giấc ngủ hay đặc điểm sức khỏe cá nhân.

Cách tổ chức theo data type rất quan trọng. Thay vì chỉ lưu “dữ liệu của ứng dụng A” và “dữ liệu của thiết bị B” thành hai thế giới tách biệt, HealthKit có thể nhận biết rằng nhiều mẫu dữ liệu đang cùng mô tả một loại thông tin, chẳng hạn số bước hoặc nhịp tim. Mỗi mẫu vẫn có nguồn tạo riêng; Apple cung cấp các đối tượng để xác định ứng dụng hoặc thiết bị nào đã tạo ra mẫu dữ liệu đó.

Nhờ vậy, người dùng có thể xem một loại dữ liệu theo thời gian mà không phải tự ghép thủ công toàn bộ lịch sử từ từng ứng dụng. Với các loại dữ liệu định lượng phù hợp, HealthKit còn hỗ trợ các truy vấn tính tổng, trung bình, giá trị nhỏ nhất hoặc lớn nhất và phân chia kết quả theo khoảng thời gian để phục vụ biểu đồ hay thống kê.

Apple Health vì thế không chỉ “gom file” từ nhiều nơi. Nó đặt dữ liệu vào một mô hình có loại, thời gian và nguồn rõ ràng để các thành phần trong hệ sinh thái có thể làm việc trên cùng một cấu trúc.

Quyền truy cập quyết định ứng dụng nào được đọc hoặc ghi từng loại dữ liệu

Việc một ứng dụng hỗ trợ HealthKit không đồng nghĩa ứng dụng đó được tự do xem toàn bộ dữ liệu sức khỏe.

HealthKit yêu cầu quyền ở mức chi tiết. Người dùng có thể cho phép một ứng dụng đọc hoặc ghi một loại dữ liệu nhưng từ chối loại khác. Chẳng hạn, một ứng dụng có thể được phép đọc số bước mà không được đọc dữ liệu đường huyết. Quyền đọc và quyền ghi cũng được quản lý riêng.

Cơ chế này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tổng hợp của Apple Health. Nếu người dùng không cho phép ứng dụng ghi một loại dữ liệu vào HealthKit, dữ liệu đó không tự động trở thành một phần của kho HealthKit chỉ vì nó tồn tại trong ứng dụng. Ngược lại, khi ứng dụng được phép ghi, dữ liệu của nó có thể xuất hiện bên cạnh dữ liệu từ những nguồn khác trong ứng dụng Sức khỏe.

Do đó, “kết nối với Apple Health” nên được hiểu là một quan hệ có kiểm soát quyền, không phải quá trình đồng bộ tất cả dữ liệu không điều kiện. Người dùng vẫn là bên quyết định loại thông tin nào được chia sẻ giữa HealthKit và từng ứng dụng.

Khi nhiều nguồn ghi cùng một chỉ số, Apple Health sử dụng thứ tự ưu tiên nguồn

Việc dùng đồng thời iPhone, Apple Watch và nhiều ứng dụng có thể khiến cùng một loại dữ liệu được cung cấp bởi nhiều nguồn. Apple Health có cơ chế tổ chức nguồn để xử lý tình huống này.

Theo tài liệu hỗ trợ hiện tại của Apple, thứ tự mặc định đối với dữ liệu tương tự từ nhiều nguồn là:

1.    Dữ liệu người dùng nhập thủ công

2.    Dữ liệu từ iPhone, iPad và Apple Watch

3.    Dữ liệu từ ứng dụng và thiết bị Bluetooth

Khi một nguồn mới được thêm, nó có thể xuất hiện phía trên các ứng dụng và thiết bị đang đóng góp dữ liệu, và người dùng có thể tự thay đổi thứ tự ưu tiên trong mục nguồn dữ liệu của từng loại chỉ số. Nếu nhiều nguồn đóng góp cùng loại dữ liệu, nguồn ở vị trí cao hơn được ưu tiên.

Cơ chế này không nên được hiểu đơn giản là “Apple Health xóa mọi bản ghi trùng”. HealthKit vẫn duy trì thông tin về nguồn của mẫu dữ liệu. Tùy kiểu truy vấn và loại dữ liệu, hệ thống có thể tổng hợp dữ liệu từ các nguồn theo logic thích hợp; chẳng hạn tài liệu HealthKit cho biết các truy vấn thống kê mặc định có thể hợp nhất dữ liệu từ các nguồn trước khi thực hiện phép tính, đồng thời nhà phát triển cũng có thể yêu cầu kết quả tách theo nguồn.

Ý nghĩa thực tế là Apple Health vừa cần giữ nguồn gốc dữ liệu, vừa cần một quy tắc để xác định dữ liệu nào nên được ưu tiên khi các nguồn chồng lấn. Đây là phần cốt lõi giúp một hệ thống có nhiều thiết bị và ứng dụng vẫn tạo được lịch sử sức khỏe có tổ chức.

Apple Health biến dữ liệu rời rạc thành lịch sử có thể theo dõi theo thời gian

Giá trị của việc tổng hợp không chỉ nằm ở số lượng nguồn kết nối mà còn ở khả năng đặt dữ liệu vào một dòng thời gian chung.

HealthKit cung cấp các truy vấn để đọc những mẫu phù hợp với một loại dữ liệu, sắp xếp hoặc lọc kết quả, theo dõi những mẫu mới được thêm hay xóa và thực hiện thống kê trên các tập dữ liệu. Những cơ chế này là nền tảng để ứng dụng xây dựng biểu đồ và cách nhìn dữ liệu theo thời gian.

Ứng dụng Sức khỏe sử dụng dữ liệu đã được tổ chức để giúp người dùng xem nhiều nhóm thông tin tại một nơi. Apple mô tả Health là nơi tập trung các thông tin như hoạt động, giấc ngủ, thuốc và những dữ liệu sức khỏe khác, đồng thời cung cấp biểu đồ và phân tích xu hướng để theo dõi thay đổi theo thời gian.

Điểm quan trọng ở đây là Apple Health tổ chức dữ liệu, chứ không biến mọi chỉ số thành cùng một loại thông tin. Nhịp tim, số bước, giấc ngủ hay dữ liệu dinh dưỡng vẫn mang ý nghĩa và cấu trúc riêng. Hệ thống thống nhất chúng ở tầng lưu trữ, nguồn, quyền và dòng thời gian, từ đó giúp người dùng có cái nhìn liên tục hơn thay vì phải mở từng ứng dụng để xem các mảnh dữ liệu riêng lẻ.

Tổng hợp dữ liệu vẫn đi kèm giới hạn về quyền riêng tư và quyền kiểm soát

Một kho dữ liệu sức khỏe tập trung chỉ hữu ích khi việc tập trung đó không đồng nghĩa với việc mọi ứng dụng đều có quyền truy cập.

Apple cho biết dữ liệu sức khỏe và thể chất trong ứng dụng Sức khỏe, ngoại trừ Medical ID, được mã hóa khi thiết bị được khóa bằng mật mã, Touch ID hoặc Face ID. Dữ liệu Sức khỏe đồng bộ qua iCloud được mã hóa khi truyền và khi lưu trữ; với các điều kiện bảo mật tài khoản được Apple quy định, dữ liệu sức khỏe và hoạt động đồng bộ còn được bảo vệ theo cách Apple không thể đọc nội dung đó.

Người dùng cũng có thể xem, chỉnh sửa hoặc xóa dữ liệu và kiểm soát việc chia sẻ với ứng dụng bên thứ ba. Apple nhấn mạnh rằng quyền truy cập của ứng dụng được cấp theo từng loại dữ liệu, thay vì một quyền tổng quát cho toàn bộ hồ sơ sức khỏe.

Điều này tạo ra một giới hạn cần nhớ: Apple Health chỉ có thể tổng hợp những dữ liệu thực sự được thiết bị tạo ra, được ứng dụng ghi vào HealthKit hoặc được người dùng cho phép tham gia vào hệ thống. Việc thiếu một chỉ số trong Health vì thế không nhất thiết có nghĩa dữ liệu không tồn tại ở nơi khác; nó cũng có thể xuất phát từ khả năng của thiết bị, quyền truy cập hoặc cách ứng dụng hỗ trợ HealthKit.

Apple Health có thể được xem như lớp điều phối dữ liệu sức khỏe cá nhân trong hệ sinh thái Apple. Nó nhận dữ liệu từ nhiều nguồn, chuẩn hóa chúng theo các loại dữ liệu HealthKit, lưu nguồn gốc của từng mẫu, quản lý quyền đọc/ghi và sử dụng thứ tự ưu tiên khi nhiều nguồn cùng đóng góp cho một loại chỉ số. Trên nền dữ liệu đó, ứng dụng Sức khỏe giúp người dùng theo dõi thông tin theo thời gian trong một nơi thống nhất.

Vì vậy, giá trị chính của Apple Health không nằm ở việc tự đo mọi thông tin sức khỏe, mà ở khả năng kết nối các nguồn dữ liệu khác nhau mà vẫn giữ cấu trúc, nguồn gốc và quyền kiểm soát của người dùng.