Các loại dữ liệu theo dõi bệnh nhân từ xa

Dữ liệu theo dõi bệnh nhân từ xa gồm những nhóm nào?

Có thể chia dữ liệu thành bốn nhóm chính:

Các chương trình RPM trên thực tế sử dụng nhiều loại dữ liệu khác nhau tùy bệnh lý. Một tổng quan về theo dõi từ xa trong suy tim ghi nhận các dữ liệu thường gặp gồm huyết áp, cân nặng, nhịp tim, triệu chứng, hoạt động thể chất, tuân thủ thuốc, phù, triệu chứng hô hấp, SpO₂, nhiệt độ và ECG.

Các chỉ số sinh lý thường được thu thập

Đây là lớp dữ liệu cốt lõi của nhiều hệ thống theo dõi bệnh nhân từ xa vì có thể ghi nhận theo thời gian và tạo thành chuỗi số liệu để nhân viên y tế đánh giá xu hướng. HHS liệt kê các thiết bị phổ biến như cân thông minh, máy đo huyết áp, thiết bị đo nhịp tim, máy đo đường huyết hoặc CGM và máy đo oxy máu.

Các chỉ số thường gặp gồm:

·         Huyết áp: huyết áp tâm thu, huyết áp tâm trương, đôi khi kèm nhịp mạch, thường biểu diễn bằng mmHg

·         Nhịp tim: số lần tim đập mỗi phút, thường biểu diễn bằng bpm

·         Độ bão hòa oxy máu: SpO₂, biểu diễn theo %, thường thu từ pulse oximeter hoặc một số thiết bị đeo

·         Đường huyết: kết quả đo mao mạch hoặc dữ liệu từ cảm biến glucose liên tục, thường biểu diễn bằng mg/dL hoặc mmol/L

·         Cân nặng: kg hoặc lb, đặc biệt hữu ích khi cần theo dõi biến động theo thời gian

·         Nhiệt độ cơ thể: thường biểu diễn bằng °C hoặc °F

·         Nhịp thở và dữ liệu hô hấp: số nhịp thở hoặc các thông số chức năng hô hấp khi có thiết bị phù hợp

Một tổng quan hệ thống về RPM cho thấy các chỉ số được theo dõi thường xuyên nhất trong các nghiên cứu là nhịp tim, huyết áp, cân nặng và độ bão hòa oxy.

Điểm quan trọng là hệ thống không nhất thiết chỉ lưu một giá trị đơn lẻ. Dữ liệu có thể được ghi nhận hằng ngày, nhiều lần trong ngày hoặc liên tục với wearable, từ đó giúp bác sĩ quan sát xu hướng thay đổi thay vì chỉ nhìn một thời điểm.

Dữ liệu triệu chứng và tình trạng người bệnh

Số đo sinh lý không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ tình trạng thực tế. Vì vậy, hệ thống theo dõi từ xa có thể kết hợp dữ liệu do người bệnh tự báo cáo.

Nhóm này có thể gồm:

·         Đau ngực

·         Khó thở

·         Ho

·         Mệt mỏi

·         Chóng mặt hoặc choáng

·         Cảm giác hồi hộp, đánh trống ngực

·         Phù hoặc sưng

·         Thay đổi mức độ đau

·         Diễn biến triệu chứng theo thời gian

·         Các tác dụng không mong muốn liên quan đến điều trị

Ví dụ, ở các chương trình theo dõi bệnh nhân suy tim, dữ liệu triệu chứng như mệt, đau ngực, hồi hộp, phù và triệu chứng hô hấp đã được sử dụng bên cạnh huyết áp, cân nặng và nhịp tim.

Hình thức thu thập thường là bảng hỏi, nhật ký điện tử hoặc trường nhập liệu trong ứng dụng. Điều này khác với dữ liệu từ cảm biến: người bệnh chủ động cung cấp thông tin thay vì thiết bị tự đo. HHS cũng nêu rõ triệu chứng có thể được người bệnh nhập thủ công cùng với dữ liệu sinh lý được truyền tự động.

Dữ liệu điều trị, dùng thuốc và hoạt động hằng ngày

Theo dõi từ xa có thể mở rộng từ “chỉ số cơ thể” sang thông tin phản ánh quá trình điều trị và hành vi sức khỏe.

Các dữ liệu có thể được ghi nhận gồm:

·         Sử dụng thuốc: đã dùng hay chưa, thời điểm dùng, số liều hoặc tình trạng bỏ liều khi hệ thống hỗ trợ chức năng này

·         Tuân thủ điều trị: mức độ thực hiện kế hoạch điều trị được giao

·         Hoạt động thể chất: số bước, thời lượng vận động hoặc mức độ hoạt động

·         Chế độ ăn: thông tin bữa ăn, lượng thức ăn hoặc các thay đổi được người bệnh khai báo

·         Giấc ngủ: thời lượng và một số mẫu hình giấc ngủ nếu thiết bị có chức năng tương ứng

·         Thay đổi lối sống: vận động, ăn uống và các hành vi liên quan đến tình trạng sức khỏe

HHS cho biết người bệnh có thể phải nhập các thông tin như triệu chứng, chế độ ăn, sử dụng thuốc, hoạt động và thay đổi lối sống bên cạnh dữ liệu sinh lý.

Trong nghiên cứu về các ứng dụng quản lý thuốc, dữ liệu còn có thể bao gồm hoạt động thể chất, chế độ ăn, chất lượng giấc ngủ, tiền sử dùng thuốc và các chỉ số lâm sàng.

Cần phân biệt phạm vi kỹ thuật và phạm vi thuật ngữ. Trong một số hệ thống thanh toán tại Mỹ, RPM được định nghĩa tập trung vào dữ liệu sinh lý, trong khi Remote Therapeutic Monitoring (RTM) bao phủ một số dữ liệu không sinh lý như mức độ đau hoặc tuân thủ thuốc. Vì vậy, “theo dõi bệnh nhân từ xa” theo nghĩa rộng có thể bao gồm cả hai nhóm, nhưng tên gọi và phạm vi sẽ phụ thuộc hệ thống sử dụng.

Dữ liệu điện tim, hô hấp và chỉ số chuyên biệt khi có thiết bị phù hợp

Không phải bệnh nhân nào cũng cần cùng một bộ dữ liệu. Khi bệnh lý hoặc mục tiêu theo dõi yêu cầu, hệ thống có thể thu thập thêm các chỉ số chuyên biệt.

Điện tim và nhịp tim

Thiết bị đeo, miếng dán hoặc thiết bị theo dõi tim có thể ghi nhận nhịp tim và trong một số trường hợp thu dữ liệu ECG. Các hệ thống theo dõi tim từ xa còn có thể phát hiện những sự kiện bất thường về nhịp.

Chức năng hô hấp

Spirometer có thể ghi nhận thông tin về khả năng hô hấp, chẳng hạn lượng hoặc lưu lượng khí thở ra theo loại thiết bị và quy trình đo. Đây là nhóm dữ liệu có giá trị trong theo dõi một số bệnh lý phổi.

Giấc ngủ

Thiết bị theo dõi giấc ngủ có thể ghi nhận các mẫu liên quan đến giấc ngủ và hô hấp khi ngủ. HHS liệt kê sleep-monitoring devices trong nhóm công cụ có thể sử dụng cho RPM.

Dữ liệu thai kỳ hoặc chuyên khoa

Trong một số chương trình, có thể sử dụng thiết bị theo dõi nhịp tim thai để truyền dữ liệu cho nhân viên y tế. Các chỉ số chuyên biệt khác phụ thuộc bệnh lý, mục tiêu điều trị và thiết bị được chỉ định.

Dữ liệu được thu thập và truyền như thế nào, cần lưu ý gì?

Dữ liệu theo dõi bệnh nhân từ xa thường hình thành từ hai cách chính: thiết bị tự động ghi nhận và truyền dữ liệu hoặc người bệnh tự đo rồi nhập kết quả vào ứng dụng, cổng thông tin hay hệ thống được chỉ định.

Một quy trình điển hình có thể gồm:

1.    Đo hoặc ghi nhận: thiết bị thu chỉ số hoặc người bệnh trả lời bảng hỏi

2.    Truyền dữ liệu: dữ liệu được đồng bộ qua thiết bị kết nối, ứng dụng hoặc cổng thông tin

3.    Theo dõi xu hướng: hệ thống lưu các giá trị theo thời gian để nhận diện thay đổi

4.    Cảnh báo: một số hệ thống phát cảnh báo khi dữ liệu nằm ngoài khoảng đã được thiết lập cho tình trạng đang theo dõi

5.    Đánh giá lâm sàng: nhân viên y tế xem xét dữ liệu cùng bối cảnh bệnh nhân để quyết định có cần can thiệp hay điều chỉnh điều trị hay không

Không nên hiểu rằng mọi giá trị bất thường đều đồng nghĩa với cấp cứu hoặc một chẩn đoán mới. Ngưỡng cảnh báo phải được xác định theo bệnh lý, mục tiêu theo dõi, thiết bị và chỉ định của đội ngũ điều trị. Dữ liệu từ xa có giá trị nhất khi được diễn giải cùng triệu chứng, bối cảnh và diễn biến theo thời gian thay vì tách rời từng con số.

Theo dõi từ xa vì thế có thể tạo ra một “bức tranh” liên tục hơn về tình trạng người bệnh: từ dấu hiệu sinh tồn, triệu chứng đến dùng thuốc, hoạt động và các chỉ số chuyên biệt. Tổng quan hệ thống gần đây cho thấy các chương trình RPM sử dụng nhiều loại công nghệ, bao gồm thiết bị lâm sàng kết nối, wearable, ứng dụng điện thoại và công cụ theo dõi định kỳ; hiệu quả của từng thành phần phụ thuộc vào bối cảnh chăm sóc và mục tiêu lâm sàng.

Vì vậy, dữ liệu theo dõi bệnh nhân từ xa không có một danh sách cố định cho mọi trường hợp. Bộ dữ liệu phù hợp phải được thiết kế theo bệnh lý và mục tiêu theo dõi, thường kết hợp số đo sinh lý với triệu chứng và các thông tin điều trị hoặc hành vi có liên quan.

Dữ liệu theo dõi bệnh nhân từ xa có phải lúc nào cũng được tự động thu thập không?

Không. Một số thiết bị có thể tự động ghi và truyền dữ liệu, nhưng một số thông tin như triệu chứng, chế độ ăn, sử dụng thuốc hoặc thay đổi lối sống có thể cần người bệnh tự nhập.

Chỉ số nào thường được theo dõi nhất?

Các chỉ số phổ biến gồm huyết áp, nhịp tim, cân nặng, độ bão hòa oxy và đường huyết. Tùy bệnh lý, hệ thống có thể bổ sung nhiệt độ, nhịp thở, ECG hoặc các chỉ số chức năng chuyên biệt.

Có thể dùng dữ liệu theo dõi từ xa để tự điều chỉnh thuốc không?

Không nên tự điều chỉnh thuốc chỉ dựa trên một giá trị đo tại nhà. Dữ liệu RPM được thiết kế để đội ngũ y tế theo dõi diễn biến và hỗ trợ quyết định điều trị theo kế hoạch đã được thiết lập. HHS cũng mô tả việc điều chỉnh thuốc hoặc điều trị là quyết định của nhà cung cấp dựa trên dữ liệu thu thập được.